Nostalgia ช่วยสร้างแบรนด์
Nostalgia ช่วยสร้างแบรนด์

โดย : ม.ล.อัจฉราพร ณ สงขลา

update : 15 พฤศจิกายน 2560 14:21
ISBN : POSTTODAY


Nostalgia ช่วยสร้างแบรนด์


เรื่องเก่า ๆ ช่วยสร้างแบรนด์ 
 
องค์กรธุรกิจในประเทศไทยเกิดขึ้นอย่างจริงจังตั้งแต่สมัย ร.5 ซึ่งก็เป็นสมัยบริษัทที่ฝรั่งเข้ามาทำธุรกิจในสยามในขณะที่สยามต้องการพัฒนาประเทศในหลายด้าน
ธุรกิจจากตะวันตกซึ่งเข้ามาทำมาหากินกับทรัพยากรในบ้านเราเช่น ทำไม้สัก ขุดคลอง  เปิดร้านขายยา  ทำทางรถไฟ ทำโรงไฟฟ้า ทำโรงแรม ฯลฯ
บางบริษัทเหล่านั้นยังคงดำรงอยู่มาถึงปัจจุบัน โดยหลังจบธุรกิจเหล่านั้นไปแล้วก็กลายเป็นบริษัทนำเข้าและส่งออกสินค้าและเปลี่ยนไปทำโน่นทำนี่มากมาย
ส่วนคนสยามเองต่อมาก็เริ่มเรียนรู้การทำงานของฝรั่ง อย่างเป็นระบบ ก็เริ่มทำธุรกิจเอง เช่น ตั้งแบงก์ ร้านถ่ายรูป โรงเบียร์ ฯลฯ
หลังจากเปลี่ยนจากยุคสยามมาเป็นไทยก็มีองค์กรและบริษัทของคนไทยตั้งขึ้นเยอะแยะ
มาถึงสมัยนี้ก็จดทะเบียนตั้งบริษัทกันมากมาย ที่ล้มก็ล้มไปที่ฝีมือดีก็เจริญก้าวหน้า เผลอแผล็บเดียวก็ผ่านไปสู่วัย 10 – 20 – 30…..  ปี
เร็วเหมือนฝัน
องค์กรประกอบกิจการอยู่รอดเป็นการพิสูจน์ได้ถึงศักยภาพของการดำเนินการที่สามารถก้าวหน้าอย่างต่อเนื่อง
เวลาครบรอบวันเกิดองค์กรก็จะมีธรรมเนียมที่เหล่ามิตร
ทางธุรกิจร่วมส่งคำ... ขอแสดงความยินดีในวาระครบรอบวันเกิด
เห็นแล้วก็อิ่มเอมในความสำเร็จ
ตอนนี้ผู้เขียนจะขอวกเข้าประเด็นว่า...
การที่องค์กรหรือบริษัทของเราดำเนินกิจการมาปีแล้วปีเล่า องค์กรของเราได้รับการบันทึกเรื่องราวขององค์กรที่ผ่านมาไว้บ้างหรือไม่ หรือบันทึกไว้ดีเพียงใด
เช่นปีใดที่เกิดวิกฤติการเงิน แล้วเราผ่านไปได้อย่างไร
ปีใดที่เราเปลี่ยนตราสินค้าใหม่ เพราะอะไร
ปีใดที่เราสร้างอาคารทำงานหลังใหม่
ปีที่เราเปิดสาขาแห่งใหม่
มีคนเข้ามาขอชมงานปีละกี่คน
ฯลฯ
การบันทึกเรื่องราวที่ก้าวหน้าขององค์กรที่ผ่านมานั้นมีความหมายอย่างยิ่ง โดยเฉพาะเป็นเนื้อหาสำคัญที่ต้องมีอยู่ใน Website หรือ Homepage ซึ่งมักเรียกกันในหัวข้อประวัติหรือที่มาองค์กร
การบันทึกนอกจากจะไว้เล่าขานถึงที่มาที่ไปขององค์กร ยังจะเกี่ยวเนื่องไปถึงเรื่องคุณค่าของแบรนด์โดยตรง
เรื่องอดีตขององค์กรนั้นถือเป็นข้อมูลสำคัญที่ให้คุณค่าอย่างมาก และถือว่าเป็นส่วนที่ช่วยสร้างศรัทธาและและความเชื่อมั่นต่อองค์กรและตราสินค้า
องค์กรปัจจุบันจะวางข้อมูลส่วนนี้ไว้ในสื่ออิเล็กทรอนิกส์เป็นส่วนใหญ่ เพราะสามารถกระจายข้อมูลไปให้ใคร ๆ ทราบได้สะดวกและง่ายที่สุด
บรรดาสื่อและบล็อกเกอร์ต่าง ๆ เมื่อคิดจะหาข้อมูลองค์กร ก็มักจะใช้ข้อมูลจากแหล่งนี้ไปประกอบกับหัวข้ออื่นที่ตนนำไปเสนอต่อไปได้อย่างรวดเร็วและง่ายดาย
องค์กรทั่วไปจะมีหน่วยงานดูแลเรื่องนี้ใกล้ชิดอยู่แล้ว และบางองค์กรทำงานได้อย่างน่าทึ่งทีเดียว เพราะเราจะเห็นได้ชัดเจนในหนังสือรายงานประจำปีของแต่ละองค์กร ซึ่งนำเสนอเรื่องราวในอดีตให้ผู้ถือหุ้นได้เห็นบางภาพบางมุมที่แปลกต่างออกไปจากปีก่อน ๆ เสมอ
ถ้าเรามีข้อมูลเหล่านี้มาก พวกเขาจะทำงานได้อย่างมีสีสันมาก
คุณค่าของอดีตองค์กรอีกส่วนหนึ่งที่นอกเหนือจากการเก็บข้อมูลหลักฐานทางอิเล็กทรอนิกส์แล้วคือการเก็บรักษาหลักฐานและชิ้นงานที่เป็นจริง ซึ่งหมายรวมไปตั้งแต่การรักษาอาคารเก่า การเลือกนำอุปกรณ์เครื่องมือดั้งเดิมชิ้นสำคัญที่เคยใช้ผลิตมารักษาและแสดงไว้ให้ใคร ๆ เห็น
ตัวอย่างองค์กรที่ทำเรื่องนี้ให้เราเห็นชัดเจนก็คือ ธนาคารไทยพาณิชย์ และบริษัทไปรษณีย์ไทย และคิดว่าคงมีองค์กรอีกหลายแห่งที่มีหลักฐานในการประกอบการทำนองนี้
ท่านผู้อ่านคะ...
ฝรั่งมีคำอยู่คำหนึ่งคือ Nostalgia น่าจะแปลว่า “การรำลึกถึงความหลังหรืออดีต” หรืออะไรประมาณนั้น
ร.ศ. ด.ร. ศิริชัย ศิริกายะ ที่คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาฯ ได้อธิบายคำนี้ไปถึงอารมณ์ของบุคคลในเวลาต่อมาที่เกิดขึ้นในลักษณะ
“โหยหาสวรรค์หาย...”
ต่อมาเรื่องนี้ได้กลายเป็นบทแทรกในทฤษฎีสื่อสารมวลชน
ใหม่ที่มีบทบาทอย่างมีนัยสำคัญที่เขาหยิบมาทำกิจกรรมทางธุรกิจกัน
จากจุดนี้เองที่ทำให้หลายองค์กรได้พยายามเก็บรวบรวมอดีตของตนเข้ามาอย่างเป็นระบบ โดยใช้เรื่อง Timelines เข้ามาควบคุม
       เรื่องที่อาจารย์สอนนี้ก็ยังคาใจและคาความคิดผู้เขียนอยู่นานพอสมควร ต่อมาได้เดินทางไปเที่ยวที่เมืองอาบน้ำแร่ Bad Zurzach ในสวิสเซอแลนด์ เย็นวันหนึ่งได้เดินผ่านพิพิธภัณฑ์เล็ก ๆ หลังหนึ่งในหมู่บ้าน ในแผนที่บอกไว้ว่าพิพิธภัณฑ์นี้คือบ้านซึ่งเคยเป็นต้นกำเนิดการผลิตเสื้อชั้นในสตรีดังยี่ห้อหนึ่ง
ต่อมาก็ได้ขายกิจการไปและกลายเป็นผลิตภัณฑ์ที่ขายกันทั่วโลก ก็สนใจและตื่นเต้นค่ะเพราะเป็นยี่ห้อที่รู้จักและคุ้นเคย
      เมื่อเข้าไปเดินในพิพิธภัณฑ์ทั่วแล้วก็รู้สึกว่าผลิตภัณฑ์ที่เราคุ้นเคยได้เพิ่มขึ้นคุณค่าขึ้นมาหลายเท่าอย่างอัศจรรย์
      จึงไม่สงสัยว่าทำไมในต่างประเทศมีบริษัทมากมายได้จัดงบประมาณเพื่อซื้อชิ้นงานและหลักฐานในงานทางธุรกิจเดิมกลับสู่เหย้าอย่างเป็นเรื่องเป็นราว
      ซึ่งก็คือเป็นการนำเรื่อง Nostalgia มาคู่กับการสร้างแบรนด์นี่แหละ
      พวกบริษัทที่ให้บริการประมูลสินค้าดัง ๆ ในโลกอย่าง Sotheby's/Christie's/Bonham's…..
จึงได้เงินมหาศาลจากการช่วยไล่ล่าของเก่ากลับคืนให้บริษัทที่หาของกลับบ้านอย่างเป็นล่ำเป็นสัน
      ในเรื่องการเก็บรวบรวมชิ้นงานที่มีค่าในอดีต ผู้เขียนพบว่าองค์กรขนาดใหญ่บ้านเราซึ่งต้องเปลี่ยนผู้บริหารไปตามวาระให้ความสนใจในเรื่องนี้น้อยมากหรือขาดความต่อเนื่อง 
คงเพราะต้องไปให้น้ำหนักกับเรื่องสำคัญใหญ่ ๆ ขององค์กรที่ต้องดูแล และทำให้ลืมเรื่องตัวช่วยสร้างแบรนด์ตัวนี้ไปอย่างน่าเสียดาย
      แต่พอถึงฤดูกาลที่ต้องเตรียมข้อมูลให้กับการทำงานประจำปีโดยเฉพาะการทำหนังสือรายงานประจำปีก็ทำให้บรรดาลูกน้องหลายคนพากันเครียดเพื่อจะหาเรื่องเก่า ๆ มาเขียนใหม่ที่ไม่ให้ทั้งเรื่องและภาพซ้ำกับปีก่อน เพราะจะเรียกศรัทธาจากผู้ถือหุ้น ซึ่งบริษัทก็ มีงานอยู่จำกัดหรือน้อยชิ้นมาก 
พวกพนักงานที่รับผิดชอบเรื่องนี้ก็ไปสืบค้นชิ้นงานที่ตกอยู่กับแหล่งต่าง ๆ ที่อยู่ภายนอกองค์กร เช่นไปตามเอาจากเว็บไซต์ดัง ๆ ที่คนเขาโพสท์ในกระทู้คุยกันบ้าง หรือจากการสืบค้นจากที่โน่นที่นี่โดยความสามารถเฉพาะตัวบ้าง
องค์กรที่ไม่ได้คิดถึงเรื่องราวและหลักฐานในอดีตไว้เลยขอให้รู้ว่า
อดีตที่ทรงคุณค่านี่แหละเป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยสร้างแบรนด์ของท่านให้เข้มแข็งได้อย่างไม่น่าเชื่อ
ต้องเก็บรักษากันอย่างเป็นเรื่องเป็นราวแล้วล่ะค่ะ
 
      (อ่านต่อวันเสาร์หน้าค่ะ)

บทความที่น่าสนใจ
 
  • การสื่อสารในภาวะวิกฤติ สิ่งที่องค์กรเมืองไทยมองข้าม
  • Fortune Cookie
  • Oktoberfest กับ Big Six (1)
  • Oktoberfest (2)
  • Spargel... ผักแวมไพร์
  • ทำแผนการสื่อสารในภาวะวิกฤติ
  • สี ฟ้า-ขาว : แบรนด์ของบาวาเรีย
  • พรรคบาเยิร์น (BP)
  • เยี่ยมบริษัท BMW ที่ มิวนิก
  • ทำพื้นที่ต้อนรับลูกค้าให้... Wow ! (2)
  • ทำพื้นที่ต้อนรับลูกค้าให้... Wow ! (3)
  • “แฟนพันธุ์แท้”  ต้องรักษาไว้ให้ดี