ต้องอีกกี่ครั้งถึงจะทำได้สำเร็จ
ต้องอีกกี่ครั้งถึงจะทำได้สำเร็จ

โดย : ม.ล.อัจฉราพร ณ สงขลา

update : 16 มกราคม 2560 10:01
ISBN : -


ต้องอีกกี่ครั้งถึงจะทำได้สำเร็จ


ปีนี้ 2560 ประวัติศาสตร์ต้องจารึกไว้อีกครั้งหนึ่งว่า ภาคใต้ประเทศไทยน้ำท่วมภาคใต้รุนแรงมาก
       ท่านนายกรัฐมนตรี พลเอกประยุทธฯ ประกาศชัดเจนว่าต้องถอดบทเรียนวิธีการทำงานทั้งหมดจากเหตุการณ์ครั้งนี้
       ขอฝากท่านนายกลุงตู่  เพื่อนำไปต่อยอดจากเหตุการณ์ในภาวะ วิกฤตในการจัดการการสื่อสารถึงประชาชนให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
ปัจจุบันรัฐบาลก็ยังใช้โครงสร้างของการสื่อสารแบบคลาสสิก คือใช้ช่องทาง TV ของรัฐบาลส่วนกลาง TV เครือข่ายภูมิภาครวมทั้ง  ใช้วิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทยทั้งจากส่วนกลางและในภูมิภาค ฯลฯ สื่อสารกับประชาชน
พร้อมกันนั้นยังมีกระบวนการสื่อสาร จากกระทรวงและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการจัดการน้ำท่วมซึ่งทุกกระทรวงต่างก็มีสายด่วนของตนเอง  มีศูนย์ทุกอย่างของตนเอง  มีทีมของตนเอง รับเรื่องร้องเรียนของตนเอง
ต่างคนต่างแก้ปัญหาของตนเอง  ต่างคนต่างสื่อสารกัน  ต่างคนต่างลงพื้นที่ 
ตรงนี้น่าจะดี  แต่ยุ่งค่ะ...
เพราะขาดศูนย์กลางการทำงาน  ผู้บริหารระดับสูงสุด  ไม่สามารถเห็นภาพรวมของการจัดการในภาวะวิกฤตที่ชัดเจนได้   จึงไม่มีข้อมูลที่จะสื่อสารเป็นภาพรวมว่า 
มีจุดใดที่เป็นปัญหา 
จุดใดต้องการความช่วยเหลือ  จุดใดได้รับความช่วยเหลือมากเกินไป จุดใดไม่ได้รับความช่วยเหลือเลย  จิตอาสาก็ไม่รู้จะเข้าไปช่วยตรงไหนก็ไปแต่ที่ซ้ำๆ คนได้ก็ได้ คนไม่ได้ก็ยังไม่ได้อยู่
       เพราะปัญหาการสื่อสารในภาวะวิกฤตอย่างมืออาชีพนั้นต้องมีเอกภาพ  เวลาทำงานจะไม่มั่ว โดยต้องจัดทำคู่มือทำงานต้นแบบไว้ก่อน
สงสัยว่าทุกรัฐบาลมีการจัดทำคู่มือปฏิบัติการการสื่อสารในภาวะวิกฤตต้นแบบไว้บ้างหรือไม่ เพราะพอมีปัญหาขึ้นมาก็จะต้องปั่นป่วนกันอยู่พักหนึ่ง  กว่าจะลงตัว หรือ ตั้งตัวได้
มืออาชีพต้องไม่เป็นอย่างนี้ค่ะ
เรื่องนี้มีรายละเอียดไปไกลและมีบทแทรกอยู่มาก อย่างกรณีสึนามิที่ภูเก็ตนั้น เราเสียหายกันมากมายอย่าง ที่หลายคนบอกว่ามันไม่มีทางรับมือได้
ไม่จริงค่ะ...
ผู้เขียนมีลูกชายเคยเรียนที่โรงเรียนนานาชาติดัลลิชภูเก็ต  กระทรวงศึกษาไทยทราบไหมคะว่าในตำราเรียนของดัลลิช นั้นเขาสอนให้เด็กรู้จักคลื่นสึนามิเพราะโรงเรียนอยู่ที่ภูเก็ตใกล้ทะเลอยู่บนรอยต่อของเปลือกโลกที่มีโอกาสเกิดแผ่นดินไหว เขาให้นักเรียนรู้จักประเทศไทยตามความเป็นจริง

และในเหตุการณ์ครั้งนั้นเด็กผู้หญิงฝรั่งคนหนึ่งตะโกนให้คนวิ่งหนีสึนามิ จนเธอได้รับการยกย่องว่า เป็นเทพธิดาที่ช่วยชีวิตคนส่วนหนึ่ง ที่ถูกสึนามิโจมตีครั้งนั้นไว้
แต่เด็กไทยเราที่ภูเก็ตมีสึนามิในตำราเรียนหรือเปล่าก็ไม่ทราบ คนที่ภูเก็ต  พังงา  ตายไปเยอะเพราะไม่รู้จักสึนามิทั้ง ๆ ที่เราอยู่บนรอยต่อของเปลือกโลก

หลังจากภัยพิบัติสึนามิเราติดตั้งเครื่องเตือนภัยสึนามิและทำสัญลักษณ์การหนีไว้มากมายเพื่อให้โลกรู้ แต่ วันนี้มีการตรวจสอบต่อเนื่องหรือไม่ว่า  มันใช้ได้ทั้งหมดหรือเปล่า และเราฝึกซ้อมกันมาแล้วกี่หน...    
       พื้นที่ที่ มีพายุเข้าบ่อยอย่างเมืองใกล้ทะเลของญี่ปุ่นนั้น มีการเตรียมการรับมือสึนามิชัดเจนมาก แม้จะต้องสูญเสียเมื่อเกิดเหตุ  แต่ก็ช่วยให้คนรอดชีวิตได้ไม่น้อย ตอนผู้เขียนไปโอกินาวายังได้ยินเขาเปิดสัญญาณเตือนภัยฝึกซ้อมรับภัยสึนามิ
โอกินาวาโดนใต้ฝุ่นปีละหลายลูกประชาชนได้รับการสื่อสารที่รู้ว่าพายุจะเข้าระดับ 1 2 3 4 พวกเขารู้ว่าต้องทำอย่างไร
ในการทำงานของสื่อภาครัฐในกรณีน้ำท่วมภาคใต้ครั้งนี้ บอกตรง ๆ ค่ะว่าคงต้องกลับมาวางแผนการสื่อสารในภาวะวิกฤติ
อย่างจริงจัง
ถ้าจะดูแต่ละหน่วยงาน ทุกหน่วย ต่างก็ทำงานมีหลักฐานในการทำงานกันทั้งหมด ว่าได้ทำงานไปแล้วครบถ้วน  ทำเต็มที่  เท่าที่ทุกคนจะทุ่มเทได้  ก็ต้องแสดงว่าไม่ได้บกพร่อง
เอ... ทำงานกันครบทุกหน่วยงาน แต่ทำไมกลับเอาไม่อยู่คะ ?
การทำงานในลักษณะที่มีประสิทธิภาพแต่ไม่เกิดประสิทธิผลอย่างนี้ เพราะเป็นกระบวนการสื่อสารแบบ Multi-Layers มันอาจจะต้อง “เปลี่ยน” หรือยกเครื่องใหม่กันแล้ว   เพราะนั่นเป็นการสื่อสารในภาวะปกติ  ไม่ใช่วิธีการสื่อสารในภาวะวิกฤต  
โชคดีที่เรามีสื่อต่าง ๆ  ลงพื้นที่กันหมด TV และวิทยุออกข่าวทุกชั่วโมง ส่วน Social Media ช่วยรัฐบาลให้ข่าวจากพื้นที่หลายจุด หน่วยช่วยเหลือที่มาจากกองทัพ ฯ นั้นมาเยียวยาได้อย่างน่าประทับใจ
Social Media ยังเป็นการสื่อสารสาธารณะสำคัญที่ ช่วยลดการสูญเสียได้มากและทำให้เกิดกลุ่มจิตอาสาช่วยเหลือมากมายในหลายพื้นที่รวดเร็ว
ท่านผู้บริหาร กระทรวง ทบวง กรม ทั้งหลายขา...
เอล นีโญ่ กับ ลา นินญ่า ยังไม่ไปไหนค่ะ ภัยพิบัติทั้งธรรมชาติอื่น ๆ และอุบัติภัยต่างๆ  มีโอกาสเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา แม้เราจะไม่อยากให้เกิด  แต่ถ้าจำเป็นต้องเผชิญ  เราต้องเผชิญแบบมีหลักเพื่อให้ทุกคนสื่อสารไปในทิศทางเดียวกัน
ผู้เขียนทำงานการสื่อสารในภาวะวิกฤตจริงมากว่า 40 ปี และให้ความสนใจในเรื่องนี้มาก่อน   ได้ทำวิจัยเชิงวิชาการที่คณะนิเทศศาสตร์ จุฬา ฯ ได้เข้าไปศึกษาการสื่อสารในภาวะวิกฤต และ ศึกษางานฟื้นฟูพื้นที่ของ EXXON กรณีน้ำมันรั่วที่อเมริกาเหนือ ในการทำงานจริงก็เจอทั้งกรณีเครื่องบินเกิดอุบัติเหตุ กรณีปิดสนามบิน สึนามิ น้ำมันรั่ว... เพียบค่ะ จากนั้นได้เป็นที่ปรึกษารวมถึงลงมือเขียนแผนและฝึกซ้อมการสื่อสารในภาวะวิกฤตให้หลายองค์กรทั้งในและต่างประเทศ อยากขอร้องรัฐบาลนี้(ถ้าไม่ใช่รัฐบาลลุงตู่น่าจะทำลำบาก)ไว้เลยว่า
ถึงเวลาที่รัฐต้องทำโครงสร้างการสื่อสารในภาวะวิกฤตใหม่ชนิดถอนราก ต้องทำใหม่หมดค่ะ ...
องค์กรที่ให้ความสำคัญเรื่องการสื่อสารในภาวะวิกฤตนั้นนอกจากเขาวางแผนรับมือกันแล้วเขายังซ้อมและประเมินผลกันประจำทุกปี 
เพราะเราต้องพร้อมในการสู้กับอุบัติภัยได้อย่างมีประสิทธิภาพและต้องสร้างความเชื่อมั่นไว้ล่วงหน้าอย่างต่อเนื่อง
แต่เราจะต้องรออีกกี่ครั้งจึงจะทำได้สำเร็จคะ ? 
 
(พบกันวันเสาร์หน้า)

บทความที่น่าสนใจ
 
  • การสื่อสารในภาวะวิกฤติ สิ่งที่องค์กรเมืองไทยมองข้าม
  • Fortune Cookie
  • Oktoberfest กับ Big Six (1)
  • Oktoberfest (2)
  • Spargel... ผักแวมไพร์
  • ทำแผนการสื่อสารในภาวะวิกฤติ
  • สี ฟ้า-ขาว : แบรนด์ของบาวาเรีย
  • พรรคบาเยิร์น (BP)
  • เยี่ยมบริษัท BMW ที่ มิวนิก
  • ทำพื้นที่ต้อนรับลูกค้าให้... Wow ! (2)
  • ทำพื้นที่ต้อนรับลูกค้าให้... Wow ! (3)
  • Nostalgia ช่วยสร้างแบรนด์